Emigratieboek.nl - Blog van Marjan van den Dorpe - Onder de Spaanse zon







   
Zoek op deze site:
Blog van Marjan van den Dorpe - Onder de Spaanse zon

week 3 - Tirisiti en andere feesten rond Kerstmis


Hoe langer je in Spanje woont, hoe meer je achter leuke dingen komt. Zeker rond Kerstmis. Hadden we het eerst over de 'caganer', schijnt deze opeens ook een jongere broer 'el pixanes' te hebben. Deze is aan het ‘wildplassen’. Erg veel is er over dit persoontje niet te vinden. Maar als 'caganer' vruchtbaarheid geeft aan het land dan zal zijn broer wel het vocht symboliseren waardoor het gewas groeit. Het water, lees regen, dus. 'El pixanes' is nog niet lang aan de kerststal toegevoegd.

Rond de Kerstdagen komt er nog een ander fenomeen om de hoek kijken 'Tirisiti'. Een poppenspel dat zich afspeelt rond deze dagen. Het is één van de belangrijkste kersttradities van deze regio. Samen met de processies van de Drie Koningen op 5 januari. In het beroemde Theater Principal in Alcoy, gelegen vlakbij het centrale plein, wordt elk jaar tussen 23 december en 8 januari dit poppenspel opgevoerd. Tienduizenden mensen komen daar op af.

In Spanje is het, mede door het weer, moeilijk voor te stellen dat het Kerstmis gaat worden. De versiering in de winkels, tenminste hier in Caudete, is niet al te uitbundig. Het is doorgaans al moeilijk om te ontdekken waar een winkel zit. Spanjaarden doen namelijk niet echt aan marketing. Kerstmis brengt daar niet veel verandering in. De straten zijn wel versierd, maar daar blijft het wel bij. Zeker in deze tijd van crisis. Maar op feesten geeft een Spanjaard niet in. Door geen enkele crisis! Het is geen uitzondering dat een gemeente een wethouder voor feesten heeft. Alle feesten die maar gevierd kunnen worden, worden ook gevierd. Dat heeft ook een historische achtergrond hebben wij van onze Spaanse leraar gehoord. In het Spanje onder Franco mocht bijna niets. Overal loerde gevaar. Het enige wat wel mocht waren de feesten. Feesten zoals 'Moros y Cristianos' en Kerstmis. Tijdens deze feesten waren de mensen in staat om anderen te ontmoeten en even de zorgen en gevaren te vergeten. Daarom zal een Spanjaard ook nooit feesten afschaffen. Daar is altijd geld en tijd voor.

Terug naar de feesten rond Kerst en Nieuwjaar. 'Betlem van Tirisiti', zoals de volledige naam is, is een marionettenspel met hele kleine poppen. Zij beelden het kerstverhaal uit, maar combineren dat met allerlei andere elementen uit de geschiedenis en actualiteit, zoals de Moren en Christianen en Sint Joris (de beschermheilige van Alcoy). Alcoy heeft ook de oudste optocht met Driekoningen 'Cabalgata de Reyes Magos' van het land. Al sinds 1866 wordt daar elk jaar een enorme en spectaculaire optocht gehouden. Dit jaar hebben ze dit feest zelfs tot ver over de grenzen gepromoot.

Niet ver van Alcoy ligt het plaatsje Ibi. Bekend van de speelgoedindustrie. Maar op 28 december staat het plaatsje ook in het teken van ‘Els Enfarinats’ de dag van de onnozele kinderen. Vroeger had deze dag een bloedige kant. Het was toen de dag van de moord op de pasgeboren jongetjes in Bethlehem op bevel van koning Herodes. Nu is het een dag net zoals de viering van 1 april in Nederland. In Ibi houdt iedereen elkaar op die dag behoorlijk voor de gek en in de kranten verschijnen rare en absurde berichten. 
De burgemeester draagt de ochtend van die dag het bestuur van de plaats over aan een groep burgers. Die burgers mogen dan de vreemdste dingen gaan doen. Eén van de vaste elementen is een gevecht waarin twee groepen elkaar met meel aanvallen. Hierna zit alles en iedereen onder dat witte goedje. In de middag worden er folkloristische dansen uitgevoerd.

Ook in Campo de Mirra wordt het stadsbestuur op 25 en 26 december overgedragen aan de ‘gekken’. De zogenaamde 'Feses dels Folls' zorgen voor vrolijkheid en ludieke acties. In Agost, twintig kilometer van Alicante, wordt van 26 december tot 1 januari het feest van de 'Danzas de Rey Moro' gevierd. Een feest dat al eeuwen bestaat. Het zou voortkomen uit een gewoonte van de Moorse koning om zich in de donkerste dagen van het jaar onder de bevolking te mengen en mee te doen met de volksdansen. Op 26 december mogen jongeren die dat jaar meerderjarig geworden zijn, de dans openen. Op 28 december is de grote dag. Dan gaat de Moorse koning op zijn paard op zoek naar vrouwen die willen dansen. Uiteindelijk vindt hij de Moorse koningin en samen dansen zij er op los, gevolgd door het halve dorp. De dagen erna wordt er elke middag gedanst.

In Elche wordt er weer een heel ander feest gevierd. Van 27 tot 30 december. In de geschiedenis staat geschreven dat de kustwachter Francesc Cantó in december 1370 aan het strand van Tamarit (het huidige Santa Pola) een aangespoelde boot vond met het opschrift 'Sóc per a Elig' wat ‘Ik ben voor Elche’ betekent. In de boot lag een beeld van de Maagd Maria. Cantó reed met grote snelheid op zijn paard naar de stad en vertelde over zijn vondst. Hij keerde met een grote groep mensen terug naar het strand en samen brachten ze het beeld naar de stad om het te vereren. Deze ‘Venida de la Virgen' (komst van de Maagd) wordt sindsdien elk jaar herdacht. De hele vondst wordt dan nagespeeld. Ook is er een bedevaartstocht naar het strand van Tamarit. Daarna wordt het beeld van de Maagd Maria naar de Santa Mariabasiliek gebracht. Het binnenbrengen van het beeld op een troon van engelen, is voor de meeste inwoners van Elche één van de meest emotionele momenten van het jaar.

Als in Nederland de kerstbomen verbrand en de versieringen weer opgeborgen worden, viert Spanje nog steeds Kerstmis. De meeste kerstmuziek hoor je dan ook tussen Kerst en Drie Koningen. Zowel in de supermarkt als op de radio. Drie Koningen is hét feest voor de kinderen. Een beetje te vergelijken met Sinterklaas in Nederland. Op 5 januari zijn er overal optochten te zien. Ook in Villena, ons buurdorp. De Drie Koningen, staande op wagens getrokken door tractoren, gooien handen vol met snoepgoed naar de wachtende kinderen. Deze lopen met grote plastic zakken vol snoep rond. Voordat de kinderen die nacht naar bed gaan zetten ze hun schoentje op een goed zichtbare plaats in het huis. Ze hopen dan dat ze de volgende dag dit vol met speelgoed terugvinden. Ook zetten ze water en eten voor de dieren den de Drie Koningen neer. Stoute kinderen krijgen geen speelgoed maar op steenkool lijkend snoep. Smaakt vies weten wij uit ervaring. Echt een beetje steenkoolachtig. De weken rond Kerstmis en oud en nieuw zijn dus drukke weken hier in Spanje. Je hoeft je geen moment te vervelen.


Deel deze column met anderen (E-mail, Twitter, Hyves, Facebook, etc.)

Reacties


Kijk elke keer uit naar je blog. Leuk om via jou te lezen over El Pixanes. Inderdaad hebben wij de 2 poppetjes gekocht, Caganar kennen we en de andere was nieuw voor ons. Hasta Luego.

Helga Hagenaars




Klint enger dan de nederlandse processierups...ik hoef ze geen van beiden!

Macarena




Hoe herkenbaar! Wij wonen in Callosa de Segura, Costa Blanca en zijn 4 weken geleden afgesloten, want volgens het almachtige systeem van Ibedrola hebben wij helemaal geen contrador en hebben wij "Luz de Obra" of te wel, bouwstroom.Wij,de makelaar, de (Spaanse) buren, zijn er nu al 4 weken mee bezig om Iberdrola er van te overtuigen dat wij toch echt een meter aan de muur hebben hangen. Nee zegt Iberdrola jullie hebben géén meter dus kunnen jullie ook niet aangesloten worden. Ja maar hier heb ik het nummer van de meter. Nee hoor dat kan niet want jullie hebben geen meter. Nr 42 heeft wel een meter maar nummer 46 niet. Maar wij zíjn nummer 42, hier kijk maar op de padron.. Nee hoor dat is een fout van de gemeente want jullie zijn nummer 46...Nou hebben we inmiddels zelf de stroom weer ingeschakeld want ik ben niet gekke Henkie of zo. Maar het is wel heel vervelend.Volgens de makelaar berust alles op een misverstand en zal alles zo snel mogelijk recht gezet worden...Ik ben benieuwd hoe lang dit gaat duren..

Martin Weener




Beste mevrouw, Ik heb een vraag of u toevallig in Torrevieja bent geweest? Ik weet dat u hopelijk nu goed gevestigd bent in Gibraltar en dat het ver weg is, maar wie weet. Ik wil er binnekort heen gaan en wil graag weten wat ik daar kan verwachten.Ik heb gehoord over de La Finca Gold & Spa Resort with their golfcourses. Weet u of die een beetje goed zijn? Ik hoor graag even een ractie. Groeten, Emma

Emma


Alle blogs op een rijtje
Lees ook deze titel

Andere blogs

Margareth Hol
Een nieuw leven in Ierland


Anneke Koorn
Avontuur in Istanbul


Pieter Mans
Volgende week misschien...


Brenda van den Brink
Verliefd op Jordanië


Roland en Barbara van Zeijl
A journey of a 1000 miles


Elisabeth Arts
Toekomstmuziek in Frankrijk


Stef Smulders
Italiaanse toestanden