Emigratieboek.nl - Blog van Marjan van den Dorpe - Onder de Spaanse zon







   
Zoek op deze site:
Blog van Marjan van den Dorpe - Onder de Spaanse zon

Week 13 - Gekke winter


Ik heb al enkele keren eerder over het weer hier in Caudete geschreven en we zijn wel wat gewend. Maar deze winter is toch niet helemaal normaal. Echt veel regen is er niet gevallen, tot nu toe. Dat kan aankomende zomer problemen opleveren. Tijdens het regenseizoen wordt het regenwater in grote depots opgevangen. Deze depots liggen dicht bij de akkers die bevloeid moeten worden. Zijn deze depots niet vol dan is er in de warme zomer niet genoeg water voor de gewassen en moeten de boeren het water ergens anders vandaan halen en dat is duur. Iets waar we geen tekort aan hebben gehad is wind! Lang en heel erg hard! Het bleek zelfs de meest winderige winter te zijn geweest in ruim twintig jaar!

Juist de provincie Alicante heeft afgelopen maanden een extreem winderige winter gehad. Er waren dagen bij dat er snelheden van 60 tot 90 kilometer per uur gemeten werden. Overal in deze provincie kwamen meldingen binnen over omgewaaide bomen, reclameborden, zonneschermen en hekken. Omdat wij met een dergelijke windkracht liever thuis blijven, hebben we de schade bij ons beperkt kunnen houden. Maar dan moest de schuurdeur wel dicht blijven, want bij een windvlaag vorig jaar vloog daar het dak bijna vanaf. Ook regelmatig het hek aan de westkant van de tuin controleren. De kant waar meestal de wind vandaan komt. Als boeren op het land bijvoorbeeld bomen snoeien, laten ze de takken liggen. Dat geldt ook voor plastic zakken, kratten, landbouwplastic en flessen. Alles waait tegen onze gazen hekken aan en het gewicht daarvan wordt, als je niet uitkijkt, zó groot dat de palen knakken en het gaas platligt.

Volgens de directeur van de afdeling klimatologie van de universiteit van Alicante was 1989 het laatste jaar dat de provincie Alicante in één winter met zoveel wind te maken kreeg. Dit jaar weer een record dus! De wind wordt meestal veroorzaakt door storingen die vanuit het noordwesten over het Iberisch schiereiland trekken en die vooral in de noordelijke helft van deze provincie tot harde wind leiden. Regen valt er dan nauwelijks. Wel daalt in een dergelijke storing de temperatuur snel. Maar een week geleden kregen we toch te maken met hagel, In de regio Alcoy-Jijona vielen er zelfs hagelstenen met een grote van olijven. Ook viel er sneeuw. Niet veel en het bleef ook niet liggen, maar toch..

Maar niet alleen wind kan problemen veroorzaken. Ik heb al een keer geschreven hoe hard het kan regenen, maar dat was nog niets vergeleken bij de ramp die zich voltrok in een gedeelte van de provincie Valencia. Als je de Spaanse taal wat beter beheerst kom je in gesprek met de plaatselijke bevolking en hoor je nog wel eens wat. Zoals het volgende verhaal. Als na de zomer de ‘Gota fria’ (koude druppel) begint dan kan het aardig te keer gaan. De smalle riviertjes kunnen dan binnen enkele uren veranderen in kolkende stromen die alles op hun weg meesleuren.

Iets dergelijks gebeurde op 19 en 20 oktober 1982. Op de 19e begon het in het oostelijk deel van Spanje te regenen en op veel plaatsen was na enkele uren al 100 mm. gevallen. Vooral in Valencia viel enorm veel regen, plaatselijk tot ongeveer 500 mm. De anders zo kalme rivier de Júcar groeide binnen korte tijd uit tot een woeste kolkende massa. Het stuwmeer van Tous, bedoeld om water van de Júcar en haar zijrivieren op te vangen, kon al dat water niet meer aan en was binnen enkele uren dan ook helemaal vol. De technici, verantwoordelijk voor de deuren van de stuw, probeerden de deuren te openen. Door een elektrische storing (ons niet helemaal onbekend) lukte dit niet. Later bleek dat de muren van de stuwdam niet opgewassen waren tegen een dergelijke grote waterdruk. Ondertussen bleef het maar doorregenen en het water stroomde op de ochtend van de 20e oktober al over de damwand heen. Zelfs toen technici er eindelijk in slaagden om de deuren open te zetten, kwam er aan de bovenkant meer water het stuwmeer in dan er onder uitliep. Ook enkele kleine riviertjes traden buiten hun oevers. De stijgende waterdruk bleek te veel te zijn voor de wanden van het stuwmeer en de dam stortte in elkaar. Het gevolg was dat tienduizenden liters water per seconde naar beneden stroomden. Binnen de kortste keren zette dit de omgeving compleet onder water. In dichtbijgelegen dorpjes, zoals Beneixida, bereikte het water een hoogte van maar liefst acht meter en veel inwoners vluchtten de daken van hun huizen op. Ook werden er velen met boten uit hun huizen gered.

De bevolking van Sumacŕrer, het eerste dorpje na de dam, had die dagen de nieuwsberichten nauwlettend in de gaten gehouden. Het merendeel van de bevolking besloot te vluchten naar het nabij gelegen Navarrés. De bevolking daarvan opende ruimhartig haar deuren voor hun buren. Er werden die dag vriendschappen gesloten die tot op de dag van vandaag nog voortduren. In de uren na het doorbreken van de dam liepen grote delen van de streken Ribera Alta en Ribera Baja onder water. In de plaatsen Alzira en Carcaixent bereikte het water een hoogte van zes meter en het plaatsje Sueca kwam op een eiland te liggen omdat de waterstroom zich vlak voor het bereiken van deze plaats in tweeën splitste. De ene arm was de normale rivier Júcar. De andere ging op weg naar het watergebied Albufera bij Valencia. Tot groot geluk van de bevolking van Sueca was er een goede communicatie met de stad Valencia. Daardoor konden de waterpoorten geopend worden en kon het water via de rijstvelden naar de zee wegstromen.

Het doorbreken van de dam was een nog nooit eerder voorgekomen ramp. Nog nooit had het water zoveel schade aangericht! En ook nooit een dergelijk hoog aantal slachtoffers, namelijk dertig, geëist. Van enkele dorpen waren hele wijken weggevaagd en duizenden mensen waren al hun bezittingen kwijtgeraakt. Vandaar dat deze ramp dan ook elke vijf jaar wordt herdacht.

Maar, alhoewel de ramp al in 1982 plaatsvond, moesten de slachtoffers nog ruim vijftien jaar vechten om iets van hun verlies terug te krijgen. Pas in 1997 oordeelde de rechter dat de Spaanse staat ‘schuldig was aan het niet goed functioneren van een publieke voorziening’. De Staat werd veroordeeld tot het vergoeden van alle schade. Toch zijn er tot op de dag van vandaag gedupeerden die, door die ramp, nog steeds in financiële problemen verkeren.

In al die jaren is er in het gebied van de overstroming wel het een en ander gebeurd. De dorpen en huizen werden weer herbouwd. Soms werden de huizen niet op dezelfde plek weer opgebouwd als waar ze gestaan hadden. Die plek bleek na de overstroming niet meer geschikt voor huizen of wat ook en bleef braak liggend terrein. In Beneixida zijn de kerk, de bron en de begraafplaats de enige gebouwen die nog staan waar ze voor de ramp stonden. Het is zeer indrukwekkend om de plaats van de ramp te bezoeken. Deze ligt vlakbij de A7 van Albacete naar Valencia. U komt er langs via de nieuwe snelweg van Alcoy naar Valencia. Hier en daar zijn herdenkingstegels aangebracht. Op de hoogte tot waar het water in 1982 kwam. Een herhaling van een ramp op een dergelijk grote schaal zal niet snel meer voorkomen, tenminste niet op dezelfde plek.

De dam werd in de jaren na de ramp volledig herbouwd en ook veel groter gemaakt. Het nieuwe stuwmeer werd in 1994 in gebruik genomen en het kan nu ruim vier keer zoveel water bevatten als voor de ramp. Het lijkt onmogelijk dat de huidige, veel dikkere muur ooit door de druk van het water zal bezwijken. Maar dat neemt niet weg dat er elke herfst en winter in Spanje weer zware regenbuien vallen en dat het water, dat in grote vaart naar beneden stroomt richting zee, altijd wel ergens voor overstromingen en problemen zorgt.



Deel deze column met anderen (E-mail, Twitter, Hyves, Facebook, etc.)

Reacties
Er zijn nog geen reacties op deze column.

Alle blogs op een rijtje
Lees ook deze titel

Andere blogs

Margareth Hol
Een nieuw leven in Ierland


Anneke Koorn
Avontuur in Istanbul


Pieter Mans
Volgende week misschien...


Brenda van den Brink
Verliefd op Jordanië


Roland en Barbara van Zeijl
A journey of a 1000 miles


Elisabeth Arts
Toekomstmuziek in Frankrijk


Stef Smulders
Italiaanse toestanden