Emigratieboek.nl - Blog van Pieter Mans - Volgende week misschien...







   
Zoek op deze site:
Blog van Pieter Mans - Volgende week misschien...

Week 9 - Zweedse pizza en köttbullar


,,Wat een verrassing dat je hier in 'the middle of nowhere’ een hotel-restaurant met zulk goed eten vindt’’. Dat is één van de leukere opmerkingen die we regelmatig horen. De meeste van die verbaasde gasten verwachten een restaurant als de onze in een grote stad, maar niet in een 500-zielen tellend dorp in Noord-Värmland. Goede Zweedse ‘huismanskost’ is zeer gewild, maar ook onze befaamde ecologische elandgerechten zijn populair bij onze gasten. Is het niet heel apart dat je in Zweden moeite moet doen om een ‘gewoon goed’ restaurant te vinden?

We nemen de proef op de som en gaan een eindje rijden. Voordat we een grotere weg bereiken komen we door verschillende gehuchten en dorpen. De meeste tankstations verkopen de obligate ‘korv med mos’, worstjes met aardappelpuree. Bij de grotere steden zie je uiteraard de Mac, af en toe Burger King en de zeer succesvolle Zweedse fastfoodketen Max, die uiteraard alleen Zweeds vlees en kip gebruikt, en zeer milieubewust werkt.
Af en toe komen we een kiosk tegen en hier en daar een eettentje. De meeste eettentjes zijn die betiteling waard, een kantineachtige ruimte met halffabrikaten en vooral: pizza!
In Torsby bijvoorbeeld, een iets groter dorp/klein stadje op ruim een uur rijden van hier met zo’n 3.000 inwoners, zijn zeker zeven pizzeria’s en één Chinees. Het enige Zweedse restaurant ligt buiten het dorp.
In de Zweedse pizzeria’s zul je vergeefs naar Italianen zoeken: het overgrote deel van de pizzeria’s wordt gerund door… Turken! Waarbij kebab ook op de kaart staat overigens. Op de pizza natuurlijk!

De Zweedse regering heeft kortgeleden besloten een flink aantal miljoen Zweedse kronen beschikbaar te stellen om de Zweedse keuken internationaal bekender te maken. Zie ik daar een vraagteken verschijnen? De Zweedse keuken? Ikea heeft zendingswerk verricht door de typisch Zweedse 'köttbullar' (kleine gehaktballetjes, spreek uit sjùtbullar) wereldwijd bekend te maken. Nu moet de Zweedse keuken nog meer in de kijker komen.
Veel buitenlandse toeristen moeten minimaal heimelijk lachen als we het over de goede Zweedse keuken hebben. Nee, dan de Nederlandse keuken met huts- en stamppotten of de Duitse keuken met bratwurst en sauerkraut … dat is echt niet verfijnder dan de Zweedse keuken.

Sterker nog, met zo’n rijke en onbespoten natuur als we hier hebben kun je echt fantastische gerechten creëren. Eekhoorntjesbrood bijvoorbeeld. Bestaat die nog in Nederland, dan is deze soort in ieder geval beschermd. En ongetwijfeld vervuild. Hier kun je deze heerlijke paddestoel werkelijk overal vinden en mag je ‘m plukken. En wat te denken van verse vis, zo uit het water gehengeld dus een prachtig natuurproduct, of wildzwijn, eland, allerlei bessen, de arctische braam. Wie kent de aardpeer en weet wat je daar voor lekkers mee kunt maken? Veelgebruikte kruiden in Zweden zijn overigens piment en gigantische hoeveelheden zout.

Daarbij hecht de Zweed en de Zweedse keuken veel belang aan het welzijn van dier en natuur. Ecologische en regionaal geproduceerde producten zijn populair. Zo wordt bijvoorbeeld in de winkels veel aandacht besteed aan waar het vlees vandaan komt. Een Zweeds vlaggetje tooit veel verpakkingen, en liever koopt men nog producten uit of verwerkt in de eigen regio.
Zo komt alle melk die we bij onze lokale supermarkt kunnen kopen gegarandeerd van koeien uit onze provincie. Nu is dat voor ons minder belangrijk gezien de provinciale melkfabriek in Karlstad, 2,5 uur naar het zuiden staat, terwijl onze Zweedse buurprovincie Dalarna en Noorse buurprovincie Hedmark letterlijk aan de andere kant van de heuvels liggen.
Het mooie van Zweden is verder dat regels voor het houden van dieren strenger zijn dan in grote delen van de EU. In onze regionale krant stond nog niet zo lang geleden dat veel boeren zonder veel aanpassingen over kunnen stappen naar het ecologische keurmerk Krav. (Die er, aldus diezelfde krant, schijnbaar ook strengere regels op na houdt dan de EU-regels voor ecologische producten.)

Oké, doen wij ook in deze column aan het verspreiden van de Goede Zweedse keuken. Voor wie niet naar de Ikea wil rijden hier een recept voor een échte Zweedse klassieker en ‘all time favorite’: köttbullar. Wordt normaalgesproken geserveerd met ‘brunsås’, een bruine saus, ‘potatismos’, aardappelpuree, en ‘lingonsylt’, rode bosbessen/vossenbessen-jam. Overigens heeft zo ongeveer ieder gezin z’n eigen aanpassing op het standaardrecept. En ook zijn de kerst-köttbullar iets anders gekruid dan de ‘normale’ köttbullar. In het noorden zijn de balletjes gemiddeld genomen iets kleiner dan in het zuiden, en in het zuiden gebruikt men meer gemengd gehakt, waar de ‘noorderlingen’ de köttbullar van puur rundvlees gebruiken. Een heerlijk gerecht om thuis mee te experimenteren dus.

Smoor een kwart heel fijngehakt ui in de pan. Meng 100 gram paneermeel in 2 dl melk. Meng de ui en het paneermeel/melk-mengsel met 500 gram gehakt, een ei, een klein beetje piment, zout en peper tot een gelijkmatige massa. Vorm hieruit de balletjes ter grootte van een walnoot en bak die in de pan (vergeet natuurlijk niet te draaien). Boter is lekker maar een beetje ongezond, olijfolie heeft een wat specifieke smaak. Wij gebruiken als nog gezonder en smaak-neutraal alternatief ecologische, Värmlandse koolzaadolie om in te bakken. Het bakvet kan gebruikt worden voor de saus, bindt het met een beetje bloem en voeg een beetje melk (lekkerder maar vetter alternatief: slagroom) en soja toe.




Deel deze column met anderen (E-mail, Twitter, Hyves, Facebook, etc.)

Reacties


Lijkt me lekker. We gaan het zeker eens proberen. Jammer dat we in Nederland geen koolzaadolie kunnen kopen. Lijkt me een goede tip voor onze supermarkten.

Dick




Koolzaadolie wordt verkocht onder de naam Canola olie. Let wel op: koop ecologische of 'koud geperst' aangezien de meeste canola olie helemaal niet zo gezond is doordat het onder hoge druk en hoge temperaturen gemaakt wordt onder toevoeging van allerlei 'hulpstoffen'.

Jorien


Alle blogs op een rijtje
Lees ook deze titel

Andere blogs

Margareth Hol
Een nieuw leven in Ierland


Anneke Koorn
Avontuur in Istanbul


Marjan van den Dorpe
Onder de Spaanse zon


Brenda van den Brink
Verliefd op Jordanië


Roland en Barbara van Zeijl
A journey of a 1000 miles


Elisabeth Arts
Toekomstmuziek in Frankrijk


Stef Smulders
Italiaanse toestanden